Ken je dat moment waarop er plots een idee ontstaat waarvan je hele systeem denkt: JA. DIT.
Je wilt een tekst schrijven. Muziek maken. Op een podium gaan staan. Eindelijk met dat ene project naar buiten komen. Je wilt naar je meerdere stappen en opslag vragen, een andere richting inslaan of iets doen waarvan je al maanden -misschien zelfs jaren- voelt dat het eigenlijk bij je past. Een gut feeling die zegt: "Komaan. Doen.!"
Je scrolt door Instagram. Iemand zingt moeiteloos een riff die jij al drie maanden probeert onder de knie te krijgen. Iemand anders staat op een podium waar jij stiekem van droomt. Nog iemand plaatst een reel met honderdduizend views, en jij hebt er vijf.
En plots voelt die nice stem die je vanmorgen nog had, wat kleiner.
Dat gevoel heeft een naam. Ik noem het comparanoia: die sluipende paranoia die ontstaat wanneer je jezelf voortdurend vergelijkt met de gecureerde, best-verlichte, meest ingestudeerde versie van iemand anders.
Waarom je brein dit doet
Vergelijken is een overlevingsmechanisme. Je brein wil gewoon weten: hey, waar sta ik tegenover de groep?
De groep was vroeger enkel je stam, de mensen die je rechtstreeks kent.
En nu is de groep een eeeindeloze scroll van vreemde mensen. 't Is wel hetzelfde mechanisme, maar me dunkt niet gezond voor jouw systeem 😉
Appelen en peren
Je vergelijkt bovendien ook nog eens appelen met peren, eigenlijk. Iemand anders met een heel andere achtergrond, andere kansen, een ander pad, terwijl je toch dezelfde meetlat gebruikt.
En zo geef je je energie weg aan de rest, in plaats van je energie om te zetten naar iets constructiefs: jezelf.
Wat comparanoia met je stem doet
Hier wordt het interessant voor ons als zangers en sprekers. Vergelijken creëert spanning, en spanning is, zoals je in mijn andere blogs al kon lezen, de grootste vijand van een vrije, resonante stem.
Wanneer je zingt of spreekt vanuit het gevoel dat je moet opboksen tegen wat je net zag, span je automatisch je nek, je kaak en je schouders aan. Je stem klinkt kleiner, voorzichtiger, minder van jou.
Comparanoia zorgt er dus niet alleen voor dat je minder zelfverzekerd bent. Ze zorgt er letterlijk voor dat je minder goed klinkt.
De enige vraag die je zou moeten stellen
De enige vraag die je zou kunnen stellen, is: wat kan ik hiervan leren, en hoe kan ik dit op mijn eigen manier doen?
Met nadruk op eigen manier, want originaliteit is key.
Waarom kan ik dit niet houdt je klein. Wat kan ik hiervan leren, en hoe vertaal ik dat naar mezelf houdt je open. Hetzelfde filmpje, twee compleet verschillende effecten op je zenuwstelsel.
Dus je kàn jezelf vergelijken, absoluut. Vergelijk jezelf met jezelf van vorig jaar. Dat is de enige vergelijking die er echt toe doet.
Een kleine oefening
Voel je iets samentrekken terwijl je scrolt? Leg je telefoon neer.
Zeg hardop, met je eigen stem, drie dingen die je vandaag al goed hebt gedaan. Niet perfect. Goed. Er is een verschil.
Vraag jezelf vervolgens af: wat triggerde me daarnet eigenlijk, en wat kan ik daaruit leren?
Je stem is geen kopie van iemand anders haar stem. Ze is niet beter of slechter. Ze is gewoon van jou. En dat is precies waarom niemand ze kan namaken.
Tiffany