Waarom "ik kan niet zingen" bijna nooit klopt
De veelgehoorde uitspraak "ik kan niet zingen" klopt eigenlijk niet. In feite bedoelt men dan "ik kan niet mooi zingen" of "ik zing vals". Maar in beide gevallen kan je gewoon leren om toch mooi te zingen, of op toon.
Meer dan 15 jaar coaching en nul écht toondove mensen
Drie procent van de bevolking blijkt toondoof, en enkel deze mensen zullen hun eventuele zangambities opzij moeten zetten, want toondoof betekent amuzikaal. Deze mensen kunnen tonen niet juist nazingen. De overige 97 procent is echter niet toondoof en kan wél leren zingen, mits ademhalingstechnieken, het trainen van het auditief geheugen, het motorisch geheugen, en zoveel meer.
Ikzelf ben in mijn meer dan 15 jaar coaching geven trouwens nog nooit een écht toondove persoon tegengekomen. Anderen hadden hen soms al toondoof verklaard, maar telkens bleek dat ik hen, met neuromotorische oefeningen, degelijk op toon kon leren zingen. Mits veel oefening uiteraard, maar het lukte.
En dat is precies wat ik in mijn praktijk keer op keer terugzie. Ik heb al ontelbaar veel mensen zien evolueren van "ik kan echt niet zingen" naar een stem waar ze trots op zijn. Niet omdat zij plots anders geboren werden, maar omdat ze leerden hoe hun systeem werkt.
Zingen is goed voor je brein
Om te zingen worden er maar liefst 10 hersengebieden aangestuurd.
Die 10 hersengebieden omvatten onder andere: het verwerken van de melodie, het inbeelden van de melodie, ritme en klank van elkaar kunnen onderscheiden, articulatie, vocalisatie, het veranderen van klanken en melodie, het verwerken van muziek, integratie van sensorische, motorische, cognitieve en emotionele functies, het verwerken van klanken, auditieve feedback, en het omzetten daarvan naar motorische activiteit.
Wie dus denkt dat zingen enkel draait om talent, heeft het mis. Het valt aan te leren.
Voor de nerds onder jullie: de superior temporal gyrus voor het verwerken van melodie in de rechterhersenhelft, de superior temporal sulcus voor auditieve feedback, de primaire en supplementaire motorcortex voor de motorische verwerking, de frontale operculum om ritme en klank van elkaar te onderscheiden, de insulaire cortex voor articulatie en vocalisatie, het planum polare om klanken en melodie te veranderen, de anterior temporal lobe om de muziek te verwerken, het cerebellum voor de integratie van sensorische, motorische, cognitieve en emotionele functies, en tot slot de primaire en secundaire auditieve schors voor het verwerken van de klanken zelf.
En dit gaat dan nog enkel over de hersengebieden die te maken hebben met muziek, klank, ritme en motoriek. Nog niet over de gebieden die de "zangspieren" aansturen die je nodig hebt om goed te kunnen zingen: het middenrif, de buikspieren, de rugspieren, de nekspieren, tong, huig, zacht gehemelte, je evenwicht voor stabiliteit, noem maar op.
Waarom klinkt iemand dan vals?
Wanneer mensen een stem als vals bestempelen, bedoelen ze vaak verschillende dingen.
- De stem klinkt instabiel. Dat komt vaak voor bij startende zangers, meestal door een gebrek aan ademcontrole, ademsteun en zelfzekerheid.
- Men zingt off pitch, dus niet exact op toon. Dat kan verschillende oorzaken hebben.
- Het auditief verwerken van de muziek verloopt niet goed. Je luistert dan niet goed genoeg naar de muziek, waardoor de pitchinformatie niet goed wordt verwerkt in je hersenen, en je bijgevolg ook niet de tonen kan produceren die bij de muziek passen, want die heb je nog niet verwerkt.
- Het niet durven doorzingen, waardoor de stem gespannen, instabiel, te weinig gesteund, te weinig krachtig, te zacht of te luid klinkt. Bij een gebrek aan vertrouwen is er altijd iets "te": te hoog, te laag, te luid, te zacht, te veel lucht, te weinig lucht. Te weinig stemcontrole. Een stem moet geprojecteerd zijn, net zoals het pijltje van een dartsspel. Wanneer je hem zelfzeker stuurt met je mind, dan wordt die klank ook perfect juist geplaatst en klinkt hij mooi.
- Een verkeerde body setting: je spieren zijn te gespannen of te ontspannen voor de toonhoogte die je zingt. Bij hoge tonen moet er meer activatie zijn van je spieren (buikspieren, rugspieren, nekspieren, maar ook spieren in het strottenhoofd). Bij lage tonen moet het net meer ontspannen zijn. Is er een overbelasting van je spieren, of net een te ontspannen setting, dan ga je niet op toon zingen.
- Vermoeidheid speelt ook mee.
- En soms is de zanger zich nog niet voldoende bewust van zijn eigen stemkleur, en heeft hij nog geen eigen sound of stijl ontwikkeld. Daardoor past de stemkleur soms niet goed bij het soort songs, de toonhoogte, de stijl of het repertoire waarin hij zingt. Het klinkt vervormd, te schel, minder gekleurd, vlak, saai. Dit wordt soms als vals bestempeld, maar is in feite een gemis aan bepaalde boventonen en resonantie.
Moraal van dit verhaal
Ja, iedereen kan leren zingen.
Het is zeker niet zo dat je geboren wordt met een mooie stem. Het is een leerproces, net zoals leren fietsen, tennissen of piano spelen. Alleen heb je bij zingen geen extern voorwerp of instrument nodig, geen fiets, racket, bal of piano of gitaar. Bij zingen is je lichaam je instrument.
En daar zit een belangrijk verschil. Wanneer je tokkelt op een piano of gitaar, klinken alle noten al mooi qua klankkleur, want dat is eigen aan het instrument zelf: het is gestemd en gebouwd om onmiddellijk bespeelbaar te zijn. Bij zingen is dat helemaal anders. Voel je je niet lekker in je vel, ben je vermoeid of gestrest, dan hoor je dat onmiddellijk aan je stem, want dan is je "instrument", je lichaam, minder goed bespeelbaar. Dat verklaart waarom je goede en slechte dagen hebt als zanger. En daarom zijn lichaamsoefening en een sterke mindset zo belangrijk.
Geef jezelf dus een beetje krediet. Je lichaam is je instrument. Ga er zacht mee om en koester het, net zoals een wielrenner met zijn fiets, of een gitarist met zijn gitaar. Voel je goed, en je zal mooi zingen En zing, en je zal je goed voelen.
Weet je niet hoe eraan te beginnen?
No worries. Daar is allemaal aan gedacht.
Je kan alvast starten met door te klikken op deze website naar "media", de boeken aanschaffen, een SOVT-Trainer aanschaffen en een kijkje nemen op de vele filmpjes die we hebben gedropt op deze website én op het youtubekanaal. Op instagram en facebook vind je vooral korte tips en reels.
Heel veel succes met het vinden van jouw unieke stem!
Tiffany